Depresja sezonowa

Depresja sezonowa, określana również jako sezonowe zaburzenie afektywne (z ang. SAD) lub „zimowy blues”, jest podtypem depresji lub choroby afektywnej dwubiegunowej, która występuje i kończy się w tym samym czasie każdego roku. Sezonowa depresja występuje zwykle, gdy zmieniają się pory roku, a większość objawów rozpoczyna się jesienią i trwa w miesiącach zimowych. Jednak sezonowa depresja może wystąpić latem lub wiosną, chociaż jest to mniej powszechne.

 Garść faktów:

  • W danym roku około 5% populacji doświadcza sezonowej depresji.
  • Cztery na pięć osób z depresją sezonową to kobiety.
  • Przedział wiekowy, w którym występuje depresja sezonowa to 20 – 30 lat, jednak objawy mogą pojawić się wcześniej.
  • Rozpiętość występowania depresji sezonowej wynosi od 0 do 10 procent populacji, w zależności od regionu geograficznego.
  • Zwykle im dalej od równika, tym większe ryzyko wystąpienia depresji sezonowej.

Objawy:

Objawy depresji sezonowej są zazwyczaj zgodne z objawami depresji, a czasem trudno jest stwierdzić, czy ktoś ma sezonową depresję lub jej inne rodzaje. Objawy, które zwykle występują częściej w depresji sezonowej niż w innych jej postaciach, to: głód na węglowodany, zwiększony apetyt, nadmierna senność i przyrost masy ciała. Diagnoza depresji sezonowej może wystąpić po dwóch kolejnych wystąpieniach depresji, które mają miejsce i kończą się w tym samym czasie każdego roku, a objawy ustępują w pozostałej części roku. Specyficzne objawy sezonowej depresji mogą obejmować:

  • Stany depresyjne: nędza, poczucie winy, utrata poczucia własnej wartości, beznadziejność, zmniejszone zainteresowanie czynnościami, rozpacz i apatia
  • Niepokój: napięcie i niezdolność do tolerowania stresu
  • Zmiany nastroju: skrajne nastroje,
  • Problemy ze snem: chęć zaspania i trudności z zasypianiem lub czasami zaburzony sen i wczesne wybudzanie
  • Letarg: uczucie zmęczenia i niezdolność do wykonywania normalnej rutyny
  • Przejadanie się: pragnienie skrobi i słodkich pokarmów, co powoduje przyrost masy ciała
  • Problemy społeczne: drażliwość i chęć uniknięcia kontaktu społecznego
  • Problemy seksualne: utrata libido i zmniejszenie zainteresowania kontaktem fizycznym

Przyczyny

Zmniejszony poziom światła słonecznego w miesiącach jesienno-zimowych może wpływać na serotoninę, neuroprzekaźnik wpływający na nastrój. Wykazano, że niższe poziomy serotoniny są związane z depresją. Skany mózgu wykazały, że ludzie, którzy mieli sezonową depresję zimą, mieli wyższy poziom białka transportera serotoniny, który usuwał serotoninę.

Melatonina, hormon związany ze snem wydzielany przez szyszynkę w mózgu, jest również związany z sezonową depresją. Hormon ten, który może wpływać na wzorce snu i nastrój, jest wytwarzany na podwyższonym poziomie w ciemności. Dlatego, gdy dni są krótsze i ciemniejsze, produkcja tego hormonu wzrasta. Melatonina może również wpływać na rytm dobowy lub na „zegar biologiczny”, co powoduje, że „zegary wewnętrzne” nie są zsynchronizowane z „zegarami zewnętrznymi” lub zwykłymi rytmami snu / czuwania. Może to spowodować niektóre objawy związane z sezonową depresją.

Zabiegi na sezonowe zaburzenia afektywne

Wykazano, że fototerapia lub terapia jasnym światłem hamują wydzielanie melatoniny przez mózg. Mimo, że nie znaleziono żadnych wyników badań, które zdecydowanie powiązałyby tę terapię z działaniem antydepresyjnym, wykazano, że terapia światłem jest skuteczna w nawet 85% zdiagnozowanych przypadków. Pacjenci pozostają w świetle do dziesięciokrotnej intensywności normalnego oświetlenia domowego do czterech godzin dziennie, ale mogą prowadzić normalne czynności, takie jak jedzenie lub czytanie podczas leczenia.

Jeśli fototerapia nie przynosi zamierzonych skutków, warto rozważyć leki antydepresyjne, które mogą okazać się skutecznym środkiem w zmniejszaniu lub eliminacji objawów. Niestety leki mogą wywołać skutki uboczne. Rozsądnym wyjściem jest konsultacja objawów z lekarzem rodzinnym lub specjalistą od zdrowia psychicznego.

W niektórych badaniach wykazano również skuteczność terapii poznawczo-behawioralnej (CBT); jednak badania są ograniczone.

Zapobieganie

Ponieważ sezonowa depresja ma przewidywalny wzorzec nawrotów, środki zapobiegawcze mogą pomóc w zmniejszeniu objawów. Niektóre formy profilaktyki, które mogą pomóc w łagodzeniu depresji sezonowej to rozpoczynanie fototerapii już na początku jesieni, przed wystąpieniem objawów, ale również aktywność fizyczna, większa ilość światła w domu, medytacje, spędzanie czasu na zewnątrz, a także odwiedzanie w tym czasie miejsc, gdzie jest więcej słońca.

Avatar