Tryptofobia

Trypofobia to skrajny strach lub poczucie wstrętu wobec dowolnego wzoru figur geometrycznych, które są bardzo blisko siebie. Mogą to być obiekty z otworami, skupiskami geometrycznych kaszt altów lub wypukłymi okręgami. W rzeczywistości słowo trypofobia dosłownie oznacza „strach przed dziurami”.

Ten irracjonalny strach jest bardzo powszechny u ludzi, chociaż obecnie niewiele o nim wiemy. Faktem jest, że miliony ludzi stwierdzają, że odczuwają odrazę i niepokój, gdy widzą wzory małych dziur, które są blisko siebie.

Czym jest fobia?

Fobie są zdefiniowane jako intensywny i irracjonalny strach przed osobą, przedmiotem lub sytuacją, która jest mało niebezpieczna lub całkowicie bezpieczna. Słowo pochodzi od greckiego phobos, co oznacza „panika”.

W mitologii greckiej Fobos był synem Aresa, boga wojny i Afrodyty, bogini miłości. Uosabiał strach. Aleksander Wielki modlił się do Fobosa przed każdą bitwą, aby powstrzymać towarzyszący potyczce lęk.

Mówiąc o trypofobii, mamy na myśli konkretną fobię charakteryzującą się strachem lub lękiem spowodowanym przez niektóre przedmioty lub sytuacje. Możemy je nazwać bodźcami fobicznymi. W tym przypadku są to  kształty geometryczne, które są bardzo blisko siebie.

Określone fobie, takie jak trypofobia, mają następujące cechy:

  • Intensywny strach lub lęk wywołany przez przedmioty lub określone sytuacje (np. latanie, wysokość, zwierzęta, zastrzyki, widok krwi…)
  • Fobiczna sytuacja lub przedmiot prawie zawsze powoduje natychmiastowy strach lub niepokój.
  • Osoby z fobią unikają sytuacji fobistycznych. Gdy są zmuszeni do akcji, odczuwają strach lub lęk.
  • Strach lub lęk są nieproporcjonalne, jeśli przeanalizujemy rzeczywisty poziom zagrożenia, jakie stanowi przedmiot lub określona sytuacja. Obejmuje to kontekst społeczno-kulturowy.
  • Strach, lęk lub unikanie jest trwałe; nieleczone zwykle trwa sześć lub więcej miesięcy.
  • Niepokój, strach lub unikanie powoduje klinicznie znaczny dyskomfort. Z drugiej strony może to powodować pogorszenie funkcji społecznych, związanych z pracą lub życiem społecznym.

Ludzie często mają wiele określonych fobii. Około 75% osób z konkretnymi fobiami obawia się więcej niż jednej sytuacji lub obiektu.

Trypofobia nie jest uważana za chorobę, ale może się nią stać

Ludzie z trypofobią mają objawy niepokoju, kiedy widzą koral, ule, bańki mydlane , sukienki w kropki,  bąbelki lub kilka ułożonych kłód.

Poczucie niechęci na widok tych figur geometrycznych lub dziur nie jest chorobą. Uważamy to za normalny i częsty strach u ludzi.

Niemniej jednak ten irracjonalny strach może zakłócać nasze samopoczucie lub codzienne życie. Może powstrzymać nas przed normalnym życiem. W takim przypadku przełożyłoby się to na zaburzenie, z którym należałoby sobie poradzić.

Przyczyny trypofobii?

Przyczyny trypofobii były badane przez Uniwersytet w Essex i zostały opublikowane w czasopiśmie Psychological Science. Wzorce wizualne, które generują objawy lękowe u osób z trypofobią, są podobne do tych wywoływanych przez różne trujące zwierzęta.

Trypofobia ma ewolucyjne wyjaśnienie. Ci, którzy czują się zniesmaczeni tymi geometrycznymi wzorami, trzymają się z dala od niebezpiecznych zwierząt. Pomogłoby im to przetrwać i uniknąć „otrucia się lub zaatakowania” przez zwierzęta umaszczone w ten sposób.

To wyjaśnienie różni się od przyczyn innych fobii, ponieważ „uczymy się” najbardziej irracjonalnych lęków. Odczuwamy strach przed niektórymi bodźcami z powodu osobistych lub zewnętrznych doświadczeń. Może to być na przykład obserwacja lub to, co usłyszeliśmy od innych. Biorąc to pod uwagę pochodzenie, trypofobia nie leży w traumie. Nie ma też pochodzenia kulturowego, jak w przypadku strachu przed liczbą 13 czy rozsypaną solą.

Tryptofobię można również wyjaśnić faktem, że skupiska dziur i/lub figur geometrycznych wyglądają podobnie do stanów chorobowych.

Objawy tryptofobii

Objawy trypofobii są takie same jak w przypadku każdej innej konkretnej fobii:

  • Nadmierny, irracjonalny i uporczywy strach spowodowany obecnością lub oczekiwaniem bodźca źródłowego. W tym przypadku bodźcem źródłowym byłaby obserwacja konkretnego wzorca geometrycznego.
  • Reakcja lękowa spowodowana ekspozycją lub oczekiwaniem na bodziec źródłowy. W najbardziej ekstremalnych przypadkach mogą wystąpić kryzysy lękowe lub ataki paniki.
  • Unikanie wspomnianych bodźców lub sytuacji, w których mogą się pojawić.
  • Zakłócenia w życiu codziennym. Te zachowania unikowe i związane z nimi objawy lękowe poważnie zakłócają różne obszary życia danej osoby.

Jeśli utożsamiasz się z opisanymi objawami, możesz mieć trypofobię. Niemniej jednak należy pamiętać, że tylko specjalista może cię zdiagnozować. W takim przypadku najlepiej jest zwrócić się o pomoc do psychologa .

Leczenie trypofobii

Leczeniem z wyboru trypofobii jest narażenie in vivo na budzący lęk bodziec. W tym przypadku byłyby to określone figury geometryczne lub obrazy. W niektórych przypadkach przydatne jest również uzupełnienie ekspozycji in vivo technikami relaksacyjnymi.

Możemy wykorzystać relaksację jako dodatek do ekspozycji. Wynika to z faktu, że sam relaksacja nie ma prawie żadnych efektów terapeutycznych w zaburzeniach fobicznych. Wystawienie się na figury geometryczne lub grupy dziur oznacza bycie w obawie. Na przykład zbliżając się do określonej rośliny lub ula.

Jednym z powszechnych problemów w leczeniu fobii jest pojawienie się ataków paniki. W tym sensie wydaje się, że praktykowanie częstej ekspozycji wydaje się z nimi niezgodne. Niemniej ich prawdopodobieństwo wystąpienia wzrasta, jeśli pacjent  interpretuje sytuację jako katastrofalną. W takich przypadkach powinieneś spróbować przeciwdziałać tego typu myślom innymi myślami.

W przypadku ataku paniki pierwszym krokiem jest uświadomienie sobie, że właśnie nastąpił atak. Świadomość tego stanu pozwala nad nim, w pewnym stopniu, zapanować.

Trypofobia jest irracjonalnym strachem przed różnymi figurami geometrycznymi lub grupami dziur. Jak każda fobia, jest to zaburzenie z rozwiązaniem, o ile leczy ją specjalista zdrowia psychicznego.

Ewa Roszczenko
Autor artykułu:
Ewa Roszczenko